1.3 Starfsemi ársins

Efna­hags­um­hverfi

Þróun á helstu mörkuðum og hagstærðum sem hafa áhrif á eignasafn sjóðsins.

Verðlag og vextir

Árið 2025 einkenndist af nokkuð þrálátri verðbólgu sem var í lok árs áfram yfir efri vikmörkum á verðbólgumarkmiði Seðlabanka Íslands. Seðlabankinn skilgreinir stöðugt verðlag sem 2,5% verðbólgu á tólf mánuðum og efri vikmörk sem 4%. Tólf mánaða verðbólga mældist 4,6% í ársbyrjun og 4,5% í árslok en innan ársins fóru mælingar niður fyrir 4% og gáfu þannig merki um mögulega frekari hjöðnun sem ekki náði þó að halda. 

Meginvextir Seðlabanka Íslands stóðu í 8,50% í upphafi árs 2025 eftir að hafa verið lækkaðir í tveimur skrefum samtals um 0,75% á haustmánuðum 2024. Yfir árið 2025 hélt Seðlabankinn áfram að lækka vexti og nam ársbreytingin 1,25% með fjórum vaxtaákvörðunum, 1% í þremur skrefum að vori og 0,25% í nóvember. Þetta leiddi til þess að meginvextir Seðlabankans voru 7,25% í árslok.

Verðbólga mælist áfram yfir markmiði

Verðbólguþróun

undanfarin 5 ár
20212022202320242025

Vinnumarkaður og krónan

Hagvöxtur á árinu 2025 mældist 1,3% á árinu 2025 samkvæmt bráðabirgðatölum frá Hagstofu Íslands. Megindrifkrafturinn var raunaukning einkaneyslu en fjármunamyndun, samneysla og birgðabreytingar skiluðu einnig jákvæðu framlagi. Gengisþróun íslensku krónunnar var nokkuð ólík eftir viðskiptamyntum en í lok árs nam styrking krónunnar gagnvart bandaríkjadal 9,4% og veiking gagnvart evru 2,3%. Órói í alþjóðamálum hafði áhrif á gengisþróun bandaríkjadals og evru og skýrir að miklu leyti þennan mun.

Órói í alþjóðamálum hafði áhrif á gengisþróun

Skuldabréf

Á árinu 2025 hafði vaxtastig og verðbólga áhrif á þróun ávöxtunarkröfu á skuldabréfamarkaði sem sveiflaðist eftir væntingum yfir árið. Þróun skuldabréfavísitalna á árinu má sjá á grafinu hér fyrir neðan. Ef litið er yfir allt árið nam hækkun á óverðtryggðri ríkisskuldabréfavísitölu 8% og verðtryggðri ríkisskuldabréfavísitölu 7,3%.

Skuldabréfavísitölur

á árinu
JFMAMJJÁSOND

Innlend hlutabréf

Á árinu 2025 voru sveiflur í verði innlendra hlutabréfa talsverðar og ávöxtun hlutabréfavísitölu yfir árið endaði neikvæð eftir að hafa skilað talsvert jákvæðri niðurstöðu árið á undan. Mesta lækkunin kom fram um vorið eins og sjá má á grafinu hér fyrir neðan og var niðurstaðan yfir árið lækkun um 7,45%. Mestu munar þar um mikla lækkun á verði hlutabréfa Alvotech sem var stærsta félagið í kauphöllinni í upphafi árs 2025 en lækkaði mest yfir árið eða um 64%. Talsverð breidd var í verðbreytingu stakra innlendra hlutabréfa yfir árið og bankar og rekstrarfélög voru þau sem skiluðu bestri ávöxtun með Arion og Íslandsbanka í broddi fylkingar með 21% og 19% hækkun á markaði auk þess sem arðgreiðslur hækka ávöxtun hluthafa.

Hlutabréfavísitala

á árinu
JFMAMJJÁSOND

Á árinu 2025 voru engar nýskráningar á félögum í kauphöllinni en það fækkaði um eitt félag eftir að flugfélagið Play varð gjaldþrota í lok september. Stórt útboð var haldið á árinu þar sem íslenska ríkið seldi rúman 45% hlut sinn í Íslandsbanka og kaup Landsbankans á TM gengu í gegn.

0ný félög skráð á Aðalmarkað

Erlend verðbréf

Árið 2025 var tíðindamikið í alþjóðlegum efnahags- og stjórnmálum og töluverðar sveiflur voru á eignamörkuðum um allan heim í tengslum við tollaóvissu og óróa í alþjóðaviðskiptum. Eftir tímabil þrálátrar verðbólgu og hárra vaxta hefur verðbólga í öllum helstu ríkjum tekið að hjaðna og flestir seðlabankar heims byrjað að lækka vexti. Hlutabréfamarkaðir hækkuðu flestir á árinu og helsti drifkrafturinn kom líkt og árið á undan frá stórum tækni­fyrirtækjum og félögum sem tengjast þróun gervigreindar en þau hafa talsverð áhrif á heildarhækkun vísitalna.

Heimsvísitala hlutabréfa MSCI sem mælir gengi um 1.500 hlutabréfa í heiminum hækkaði um 21% í bandaríkjadölum en hækkun mæld í íslenskri krónu var nánast helmingi lægri vegna veikingar bandaríkjadals á móti krónunni. Ef horft er til einstakra hlutabréfamarkaða er ljóst að ólíkt fyrri árum var mestu hækkun hlutabréfa ekki að finna í Bandaríkjunum þótt ávöxtun S&P500 vísitölunnar í bandaríkjadölum hafi verið talsvert há eða 18%. Hækkun á hlutabréfaverði nýmarkaðsríkja yfir þetta tímabil mæld með MSCI Emerging Markets vísitölunni hækkaði um 33,6% í bandaríkjadölum. Hækkun í Evrópu samkvæmt MSCI Europe vísitölunni var 19,4% í evrum.

Heimsvísitala hlutabréfa (MSCI) hækkaði um 21%